Skalarprodukt
Das Skalarprodukt zweier Vektoren a ⃗ \vec{a} a und b ⃗ \vec{b} b ist definiert durch:
a ⃗ ⋅ b ⃗ = ∣ a ⃗ ∣ ⋅ ∣ b ⃗ ∣ ⋅ cos ( α ) \vec{a} \cdot \vec{b}= |\vec{a}| \cdot |\vec{b}|\cdot \cos(\alpha) a ⋅ b = ∣ a ∣ ⋅ ∣ b ∣ ⋅ cos ( α ) Dabei ist α \alpha α ist der eingeschlossene Winkel zwischen
a ⃗ \vec{a} a und b ⃗ \vec{b} b .
Achtung : Das Ergebnis eines Skalarprodukts ist ein Skalar , also eine Zahl!!
Orthogonale Vektoren (α \alpha α =90°) ¶ Winkel zwischen zwei Vektoren ¶ Beweis: Aus der Definition ergibt sich:a ⃗ ⋅ b ⃗ = ∣ a ⃗ ∣ ⋅ ∣ b ⃗ ∣ ⋅ cos ( α ) \vec{a} \cdot \vec{b}= |\vec{a}| \cdot |\vec{b}|\cdot \cos(\alpha) a ⋅ b = ∣ a ∣ ⋅ ∣ b ∣ ⋅ cos ( α ) Also für ∣ a ⃗ ∣ ≠ 0 |\vec{a}| \neq 0 ∣ a ∣ = 0 und |b ⃗ ∣ ≠ 0 \vec{b}| \neq 0 b ∣ = 0 :⟹ cos ( α ) = a ⃗ ⋅ b ⃗ ∣ a ⃗ ∣ ⋅ ∣ b ⃗ ∣ ⟹ α = a r c c o s ( a ⃗ ⋅ b ⃗ ∣ a ⃗ ∣ ⋅ ∣ b ⃗ ∣ ) \Longrightarrow \cos(\alpha)= \frac{\vec{a} \cdot \vec{b}} {|\vec{a}| \cdot |\vec{b}|} \Longrightarrow \alpha= arccos(\frac{\vec{a} \cdot \vec{b}}{|\vec{a}| \cdot |\vec{b}|}) ⟹ cos ( α ) = ∣ a ∣ ⋅ ∣ b ∣ a ⋅ b ⟹ α = a rccos ( ∣ a ∣ ⋅ ∣ b ∣ a ⋅ b ) Berechnung des Skalarprodukts mit den Vektorkomponenten ¶ Winkel zwischen Vektoren (z.B. zwischen Kräften in der Statik) ¶ Gegeben sind zwei Kräfte F 1 ⃗ ( 20 N 100 N ) \vec{F_1} \left(\begin{matrix} 20 \ N \\ 100 \ N \end{matrix}\right) F 1 ( 20 N 100 N ) und F 2 ⃗ ( 80 N 30 N ) \vec{F_2} \left(\begin{matrix}80\ N \\ 30\ N \end{matrix}\right) F 2 ( 80 N 30 N ) . Wie groß ist der Winkel α \alpha α zwischen ihnen?
α = arccos ( F 1 ⃗ ⋅ F 2 ⃗ ∣ F 1 ⃗ ∣ ⋅ ∣ F 2 ⃗ ∣ ) \alpha= \arccos(\frac{\vec{F_1} \cdot \vec{F_2}}{|\vec{F_1}| \cdot |\vec{F_2}|}) α = arccos ( ∣ F 1 ∣ ⋅ ∣ F 2 ∣ F 1 ⋅ F 2 )
F 1 ⃗ ⋅ F 2 ⃗ = F 1 x F 2 x + F 1 y F 2 y = 20 ⋅ 80 + 100 ⋅ 30 = 1600 + 3000 = 4600 N 2 \vec{F_1} \cdot \vec{F_2}= F_{1x}F_{2x}+ F_{1y}F_{2y}= 20 \cdot 80 + 100 \cdot 30=1600+3000=4600 \ N^2 F 1 ⋅ F 2 = F 1 x F 2 x + F 1 y F 2 y = 20 ⋅ 80 + 100 ⋅ 30 = 1600 + 3000 = 4600 N 2
∣ F 1 ⃗ ∣ = 2 0 2 + 10 0 2 = 102 N ; ∣ F 2 ⃗ ∣ = 8 0 2 + 3 0 2 = 85 N |\vec{F_1}|=\sqrt{20^2+100^2}=102 \ N \ ;\ \ |\vec{F_2}|=\sqrt{80^2+30^2}= 85\ N ∣ F 1 ∣ = 2 0 2 + 10 0 2 = 102 N ; ∣ F 2 ∣ = 8 0 2 + 3 0 2 = 85 N
Der Winkel zwischen F 1 ⃗ \vec{F_1} F 1 und F 2 ⃗ \vec{F_2} F 2 ist also:
α = arccos ( 4600 102 ⋅ 85 ) = 1.0115 rad = 58 ° \alpha= \arccos(\frac{4600}{102 \cdot 85})= 1.0115 \ \text{rad}= 58 ° α = arccos ( 102 ⋅ 85 4600 ) = 1.0115 rad = 58°
Berechnung der verrichteten Arbeit in der Physik ¶ In der Physik wird die Arbeit W W W durch das Skalarprodukt aus Kraft F ⃗ \vec{F} F und Strecke s ⃗ \vec{s} s mit W = F ⃗ ⋅ s ⃗ W =\vec{F} \cdot \vec{s} W = F ⋅ s ermittelt. Die Einheit der Arbeit W W W ist N ⋅ m = J N \cdot m = J N ⋅ m = J
Ein Spediteur schiebt eine Kiste mit der Kraft F ⃗ ( 100 N 0 N ) \vec{F} \left(\begin{matrix} 100 \ N \\ 0 \ N \end{matrix}\right) F ( 100 N 0 N )
eine Rampe hinauf s ⃗ = ( 4 m 3 m ) \vec{s}=\left(\begin{matrix}4 \ m \\3 \ m \end{matrix}\right) s = ( 4 m 3 m ) .
Gesucht ist die Arbeit W W W , die von der Kraft F ⃗ \vec{F} F verrichtet wird.
Berechnung von W W W :
W = F ⃗ ⋅ s ⃗ = ( F x F y ) ⋅ ( s x s y ) W =\vec{F} \cdot \vec{s}=\left(\begin{matrix}F_{x}\\ F_{y} \end{matrix}\right) \cdot \left(\begin{matrix}s_{x}\\ s_{y} \end{matrix}\right) W = F ⋅ s = ( F x F y ) ⋅ ( s x s y )
W = F x s x + F y s y = 100 N ⋅ 4 m + 0 N ⋅ 3 m = 400 N ⋅ m = 400 J W = F_{x} s_{x}+ F_{y} s_{y}=100 \ N \cdot 4 \ m + 0 \ N \cdot 3 \ m= 400 \ N\cdot \ m= 400 \ J W = F x s x + F y s y = 100 N ⋅ 4 m + 0 N ⋅ 3 m = 400 N ⋅ m = 400 J